Finansal Oran Hesaplayıcı
Bir bilanço ve gelir tablosundan rakamları girin; standart oranları beş grupta görün: likidite, borçluluk, verimlilik, kârlılık ve piyasa. Her oranın yanında formülü ve kullanılan temeli (ortalama ya da dönem sonu bakiyeleri) yazılır. Yalnızca elinizdekileri doldurun; geri kalanlar çizgi gösterir. Ücretsiz, üyelik gerektirmez.
Tablo değerleriniz
Her alan isteğe bağlıdır. Her oran, ihtiyaç duyduğu değerler girildiği anda görünür; geri kalanlar çizgi gösterir. Örnek, uydurulmuş bir şirkettir.
Bilanço — dönem sonu
Bilanço — dönem başı (ortalamalar için)
Gelir tablosu — dönem için
Hisse verileri (isteğe bağlı)
Ortalama bakiye = (dönem başı + dönem sonu) ÷ 2. Dönem başı değeri yoksa dönem sonu bakiyesi kullanılır. Tüm hasılat vadeli satış sayılır. Ders kitapları ortalama ile dönem sonu bakiyesi konusunda farklılık gösterir; formül sütunu kullanılan temeli belirtir.
Oranlar
Likidite
İşletme kısa vadeli yükümlülüklerini ödeyebiliyor mu?
| Oran | Formül | Değer |
|---|---|---|
| Cari oran | Dönen varlıklar ÷ kısa vadeli yükümlülükler | 2,00 |
| Asit-test oranı (likidite oranı) | (Nakit + kısa vadeli yatırımlar + alacaklar) ÷ kısa vadeli yükümlülükler | 1,15 |
| Asit-test oranı, alternatif | (Dönen varlıklar − stoklar) ÷ kısa vadeli yükümlülükler | 1,23 |
| Nakit oranı | (Nakit + kısa vadeli yatırımlar) ÷ kısa vadeli yükümlülükler | 0,58 |
| Net işletme sermayesi | Dönen varlıklar − kısa vadeli yükümlülükler | $260.000,00 |
Borçluluk (kaldıraç)
Ne kadarı borçla finanse ediliyor ve işletme faizi taşıyabiliyor mu?
| Oran | Formül | Değer |
|---|---|---|
| Borç/özkaynak oranı | Toplam yükümlülükler ÷ özkaynaklar | 1,19 |
| Borç oranı | Toplam yükümlülükler ÷ toplam varlıklar | 0,54 |
| Özkaynak çarpanı | Toplam varlıklar ÷ özkaynaklar | 2,19 |
| Borç/özkaynak oranı, yalnızca faizli borç | Faizli borç ÷ özkaynaklar | 0,66 |
| Faiz karşılama oranı | Faaliyet kârı (EBIT) ÷ faiz gideri | 6,33 |
Verimlilik (faaliyet)
Varlıklar ne kadar hızlı satışa ve nakde dönüşüyor?
| Oran | Formül | Değer |
|---|---|---|
| Toplam varlık devir hızı | Hasılat ÷ ortalama toplam varlıklar | 1,33 |
| Alacak devir hızı | Hasılat ÷ ortalama ticari alacaklar | 12,86 |
| Alacak tahsil süresi (gün) | 365 ÷ alacak devir hızı | 28,4 |
| Stok devir hızı | Satışların maliyeti ÷ ortalama stoklar | 5,79 |
| Stok bekleme süresi (gün) | 365 ÷ stok devir hızı | 63 |
| Borç devir hızı | Satışların maliyeti ÷ ortalama ticari borçlar | 10,48 |
| Borç ödeme süresi (gün) | 365 ÷ borç devir hızı | 34,8 |
| Nakit çevrim süresi (gün) | Stok bekleme süresi + alacak tahsil süresi − borç ödeme süresi | 56,6 |
Kârlılık
Satış, varlık ve özkaynak başına ne kadar kâr ediliyor?
| Oran | Formül | Değer |
|---|---|---|
| Brüt kâr marjı | (Hasılat − satışların maliyeti) ÷ hasılat | 38,89% |
| Faaliyet kâr marjı | Faaliyet kârı ÷ hasılat | 10,56% |
| Net kâr marjı | Net kâr ÷ hasılat | 6,67% |
| Aktif kârlılığı (ROA) | Net kâr ÷ ortalama toplam varlıklar | 8,89% |
| Özkaynak kârlılığı (ROE) | Net kâr ÷ ortalama özkaynaklar | 19,35% |
Piyasa
Piyasa fiyatı kazanç ve defter değeriyle nasıl karşılaştırılıyor?
| Oran | Formül | Değer |
|---|---|---|
| Hisse başına kazanç (EPS) | Net kâr ÷ dolaşımdaki hisse sayısı | $2,40 |
| Fiyat/kazanç oranı (F/K) | Hisse fiyatı ÷ EPS | 10,00 |
| Hisse başına temettü | Toplam temettü ÷ dolaşımdaki hisse sayısı | $0,72 |
| Temettü verimi | Hisse başına temettü ÷ hisse fiyatı | 3% |
| Temettü dağıtım oranı | Toplam temettü ÷ net kâr | 30% |
| Hisse başına defter değeri | Özkaynaklar ÷ dolaşımdaki hisse sayısı | $12,80 |
| Piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) | Hisse fiyatı ÷ hisse başına defter değeri | 1,88 |
| Piyasa değeri | Hisse fiyatı × dolaşımdaki hisse sayısı | $1.200.000,00 |
ROE'nin DuPont ayrıştırması
ROE = net kâr marjı × varlık devir hızı × özkaynak çarpanı = 6,67% × 1,3333 × 2,1774 = 19,35%
Finansal Oran Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır
- 1. Bilanço rakamlarını girin. Dönem sonu bakiyelerini kullanın: nakit, alacaklar, stoklar, dönen varlıklar, toplam varlıklar, borçlar, kısa vadeli ve toplam yükümlülükler, faizli borç ve özkaynaklar. Sahip olmadığınız kalemleri boş bırakın; bunlara ihtiyaç duyan oranlar çizgi gösterecek.
- 2. Ortalamalar için dönem başı bakiyelerini ekleyin. Devir ve getiri oranları, (dönem başı + dönem sonu) ÷ 2 ile hesaplanan ortalama bakiyelerle daha anlamlıdır. Bazı ders kitaplarında olduğu gibi yalnızca dönem sonu bakiyelerini kullanmak için kutucuğun işaretini kaldırın.
- 3. Gelir tablosunu girin. Aynı dönem için hasılat, satışların maliyeti, faaliyet kârı (EBIT), faiz gideri ve net kâr.
- 4. Piyasa oranları isterseniz hisse verilerini ekleyin. Hisse fiyatı, dolaşımdaki hisse sayısı ve toplam temettü; EPS, F/K, temettü verimi, dağıtım oranı ve PD/DD oranını verir.
- 5. Tabloyu okuyun. Oranlar neyi test ettiklerine göre gruplanmıştır; her değerin yanındaki formül, hangi temelin kullanıldığını tam olarak gösterir.
Beş Oran Grubu
- Likidite — işletme kısa vadeli yükümlülüklerini ödeyebiliyor mu? Cari oran tüm dönen varlıkları kısa vadeli yükümlülüklerle karşılaştırır; asit-test oranı stokları ve diğer yavaş varlıkları çıkarır; nakit oranı en sıkı ölçüdür.
- Borçluluk — ne kadarı borçla finanse ediliyor ve işletme bunu taşıyabiliyor mu? Borç/özkaynak oranı, borç oranı, özkaynak çarpanı ve faiz karşılama oranı (EBIT ÷ faiz) kaldıracı inceler.
- Verimlilik — varlıklar ne kadar hızlı satışa ve nakde dönüşüyor? Devir hızları bir akışı (hasılat ya da satışların maliyeti) bir bakiyeye böler; yılın gün sayısını devir hızına bölmek alacak, stok ve borç ödeme sürelerini verir. Stok bekleme süresi + alacak tahsil süresi − borç ödeme süresi nakit çevrim süresidir.
- Kârlılık — brüt, faaliyet ve net marjlar, hasılat birimi başına kârı ölçer; aktif kârlılığı ve özkaynak kârlılığı ise kârı işletmenin kullandığı kaynaklara göre ölçer.
- Piyasa — hisse başına kazanç, F/K oranı, temettü verimi, dağıtım oranı, hisse başına defter değeri ve PD/DD oranı, hisse fiyatını hesaplarla ilişkilendirir.
Ders Kitaplarının Farklılaştığı Yerler
Çoğu oranın tek bir yasal tanımı yoktur; bu yüzden kursunuzun ya da analistinizin hangi sürümü kullandığını kontrol edin. Hesaplayıcı seçimlerini formül sütununda belirtir.
- Ortalama ve dönem sonu bakiyeleri. Hasılat bütün bir yılı kapsar; bu yüzden dönemler arasında tutarlı olması için ortalama alacaklara ya da varlıklara bölünür. Bazı kitaplar ve veri sağlayıcıları basitlik için dönem sonu bakiyesini kullanır. Kutucuk, bütün devir ve getiri oranlarını tek seferde değiştirir.
- Asit-test oranı. Muhafazakâr biçim yalnızca nakit, kısa vadeli yatırımlar ve alacakları toplar. Kısayol biçimi ise dönen varlıklardan stokları çıkarır; bu da peşin ödenmiş giderleri içinde bırakır. İkisi de gösterilir.
- Borç/özkaynak. Birçok kitap toplam yükümlülükler ÷ özkaynak kullanır; analistler çoğunlukla yalnızca faizli borcu kullanır. İkisi de ayrı satırlarda gösterilir.
- Yıldaki gün sayısı. Standart 365'tir; bazıları 360 kullanır. Vadeli satış tutarları nadiren açıklandığından tüm hasılat vadeli satış sayılır.
Çalışılmış Örnek
Örnek şirketin dönen varlıkları 520.000, kısa vadeli yükümlülükleri 260.000'dir; cari oranı 2,00'dir. Nakit 120.000, kısa vadeli yatırımlar 30.000 ve alacaklar 150.000 olduğunda asit-test oranı 300.000 ÷ 260.000 = 1,15'tir. Toplam yükümlülükler 760.000, özkaynaklar 640.000 olduğunda borç/özkaynak oranı 1,19'dur; faiz gideri 30.000 olan 190.000'lik EBIT, faizi 6,33 kez karşılar.
Hasılat 1.800.000, ortalama varlıklar 1.350.000 olduğunda varlık devir hızı 1,33'tür. Ortalama alacaklar 140.000 ise 12,86 kez devreder; yani müşteriler 28,4 günde öder. Ortalama stok 190.000, satışların maliyeti 1.100.000 olduğunda 5,79 kez, yani 63,0 günde devreder; ortalama borçlar 105.000 ise 34,8 günde ödenir. Nakit çevrim süresi 28,4 + 63,0 − 34,8 = 56,6 gündür.
Net kâr 120.000 olduğunda net kâr marjı %6,67, ortalama varlıklar üzerinden aktif kârlılığı %8,89 ve ortalama özkaynaklar üzerinden özkaynak kârlılığı %19,35'tir. DuPont özdeşliği bu ROE'yi %6,67 × 1,3333 × 2,1774 olarak ayırır (ortalama varlıklar ÷ ortalama özkaynaklar). Dönem sonu bakiyeleriyle ROE bunun yerine %18,75'tir; bu da temel seçiminin bir oranı ne kadar değiştirebileceğini gösterir. Hisse fiyatı 24 ve 50.000 hisse olduğunda EPS 2,40, F/K oranı 10,0'dır; 36.000'lik temettü %30 dağıtım oranı ve %3 verim verir.
Oranlar karşılaştırmadır, hüküm değildir
Tek başına bir oran çok az şey söyler. Aynı şirketin önceki dönemleri ve aynı sektördeki firmalarla karşılaştırın: perakendeci için rahat olan bir cari oran, üretici için ince olabilir. Bu hesaplayıcı çalışma ve hızlı kontroller içindir; yatırım ya da kredi tavsiyesi değildir.
Sık sorulan sorular
- İyi bir cari oran nedir?
- Genellikle 1,5 ile 2 arasındaki bir cari oran sağlıklı kabul edilir, ancak doğru düzey sektöre göre değişir. 1'in altı, kısa vadeli yükümlülüklerin dönen varlıkları aştığı anlamına gelir; çok yüksek bir oran ise nakdin ya da stokun boşta beklediğini gösterebilir. Sektör akranları ve şirketin kendi eğilimiyle karşılaştırın.
- Cari oran ile asit-test oranı arasındaki fark nedir?
- Cari oran bütün dönen varlıkları sayar. Asit-test oranı stokları (ve daha sıkı biçimde peşin ödenmiş kalemleri) dışarıda bırakır, çünkü stokların satılması zaman alabilir. İşletmenin stok satmadan kısa vadeli borçlarını ödeyip ödeyemeyeceğini gösterir.
- Özkaynak kârlılığı nasıl hesaplanır?
- Net kârın özkaynaklara bölünmesiyle; genellikle ortalama özkaynaklarla: (dönem başı + dönem sonu) ÷ 2. Ortalama özkaynağı 620.000 olan 120.000 net kâr, %19,35 ROE verir. DuPont özdeşliği bunu net kâr marjı × varlık devir hızı × özkaynak çarpanı olarak ayırır.
- Ortalama mı yoksa dönem sonu bakiyelerini mi kullanmalıyım?
- Bakiye yıl içinde çok değiştiyse ortalama bakiyeler tercih edilir, çünkü hasılat gibi bir akış tüm dönem boyunca birikir. Dönem sonu bakiyeleri daha basittir ve birçok ders kitabında kullanılır. Kursunuzun ya da karşılaştırma verisinin kullandığını kullanın ve tutarlı olun.
- Borç/özkaynak oranı nedir?
- Toplam yükümlülüklerin özkaynaklara bölünmesidir; işletmenin ne kadarının alacaklılar, ne kadarının ortaklar tarafından finanse edildiğini ölçer. Bazı analistler yalnızca faizli borcu sayar. 1,19 oranı, yükümlülüklerin özkaynağın 1,19 katı olduğu anlamına gelir.
- Nakit çevrim süresi nedir?
- Tedarikçilere ödeme yapmakla müşterilerden nakit tahsil etmek arasında geçen gün sayısı: stok bekleme süresi + alacak tahsil süresi − borç ödeme süresi. Daha kısa bir döngü, işletmede daha az nakdin bağlı olduğu anlamına gelir.