Amortisman Hesaplayıcı
Bir varlığın maliyetini, hurda değerini ve faydalı ömrünü girin, bir yöntem seçin ve tam amortisman çizelgesini alın: her dönem için gider, birikmiş amortisman ve defter değeri; 1. dönemin işlemiyle birlikte. Zamana dayalı yöntemler yan yana grafiklenir ve tablolanır; sonuçlar Excel'in SLN, DB, DDB ve SYD işlevleriyle eşleşir. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Varlık
Sabit oranlı azalan bakiye yönteminde 1. yıl hariç her dönem tam bir yıldır. Doğrusal, çift azalan ve üretim birimi yöntemlerinde defter değeri hiçbir zaman hurda değerinin altına düşmez.
Sonuçlar
$1.800,00
1. dönem gideri
$9.000,00
Amortismana tabi tutar (maliyet − hurda)
$9.000,00
Toplam amortisman
$1.000,00
Dönem sonu defter değeri
20%
Yıllık oran (1 ÷ ömür)
1. dönemin işlemi
Gider = (maliyet − hurda) ÷ ömür = ($10.000,00 − $1.000,00) ÷ 5 = $1.800,00
Amortisman çizelgesi
| Dönem | Amortisman gideri | Birikmiş amortisman | Dönem sonunda defter değeri |
|---|---|---|---|
| 1 | $1.800,00 | $1.800,00 | $8.200,00 |
| 2 | $1.800,00 | $3.600,00 | $6.400,00 |
| 3 | $1.800,00 | $5.400,00 | $4.600,00 |
| 4 | $1.800,00 | $7.200,00 | $2.800,00 |
| 5 | $1.800,00 | $9.000,00 | $1.000,00 |
Zamana dayalı dört yöntem yan yana
| Dönem | Doğrusal | Azalan bakiye (DB) | Çift azalan (DDB) | Yılların rakamları toplamı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | $1.800,00 | $3.690,00 | $4.000,00 | $3.000,00 |
| 2 | $1.800,00 | $2.328,39 | $2.400,00 | $2.400,00 |
| 3 | $1.800,00 | $1.469,21 | $1.440,00 | $1.800,00 |
| 4 | $1.800,00 | $927,07 | $864,00 | $1.200,00 |
| 5 | $1.800,00 | $584,98 | $296,00 | $600,00 |
Amortisman Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır
- 1. Bir yöntem seçin. Doğrusal, sabit oranlı azalan bakiye (Excel'in DB'si), çift azalan bakiye (DDB), yılların rakamları toplamı (SYD) ya da üretim birimi.
- 2. Varlığı girin. Maliyeti, ömrün sonunda beklediğiniz hurda (kalıntı) değerini ve faydalı ömrü tam yıl olarak. Üretim birimi için bunun yerine varlığın üreteceği toplam birimi ve her dönemde kullanılan birimleri girin.
- 3. Yöntemin seçeneğini ayarlayın. DB, 1. yılda kaç ay amortisman ayrılacağını ister; DDB ise bir çarpan (çift için 2) ve daha büyük bir pay verdiğinde doğrusal yönteme geçme seçeneğini ister.
- 4. Çizelgeyi okuyun. Her satır dönemin giderini, birikmiş amortismanı ve dönem sonundaki defter değerini gösterir. Zamana dayalı yöntemlerde bir grafik ve bir tablo dört yöntemi yan yana karşılaştırır.
Yöntemler ve Formülleri
Amortisman, bir varlığın maliyetini, sonunda geri almayı beklediğiniz tutar düşülerek, onu kullanan dönemlere yayar. Amortismana tabi tutar maliyet − hurda değeridir; doğrusal, yılların rakamları toplamı ve üretim birimi yöntemleri bu tutarın tamamını varlığın ömrü boyunca ayırır. İki azalan bakiye yöntemi ise başta daha hızlı ayırır, ama dönem sonunda defter değerini hurda değerinin üstünde bırakabilir (DB genellikle bırakır, DDB ise üst sınırı ya da doğrusal yönteme geçişi bu farkı kapatmadıkça bırakır). Yöntemler, payın hangi dönemde düştüğü bakımından ayrılır.
- Doğrusal (SLN) her dönem aynı tutarı ayırır: (maliyet − hurda) ÷ ömür.
- Azalan bakiye (DB) açılış defter değerine sabit bir oran uygular. Excel oranı 1 − (hurda ÷ maliyet)^(1 ÷ ömür) olarak hesaplar ve üç ondalık basamağa yuvarlar. 1. yıl, ay ÷ 12 ile orantılanır; 1. yılda 12 aydan az varsa, yılın kalanını bir son kısmi dönem (ömür + 1) alır.
- Çift azalan bakiye (DDB) açılış defter değerine çarpan ÷ ömür uygular (çift azalan için 2 ÷ ömür) ve defter değerini hiçbir zaman hurda değerinin altına indirmez. Excel'in DDB'si doğrusala geçmez; VDB işlevi geçebilir. VDB davranışını görmek için buradaki geçiş seçeneğini işaretleyin.
- Yılların rakamları toplamı (SYD) amortismana tabi tutarı, kalan ömrün yılların rakamları toplamına, ömür × (ömür + 1) ÷ 2, oranıyla çarpar. Beş yıllık bir varlık 5/15, 4/15, 3/15, 2/15, 1/15 kullanır.
- Üretim birimi, kullanılan her birim için (maliyet − hurda) ÷ toplam birim ayırır; böylece gider zamana değil kullanıma göre ilerler.
Çalışılmış Örnek
Bir makine 10.000'e mal oluyor, beş yıl sonra 1.000 değerinde olması bekleniyor ve amortismana tabi tutarı 9.000. Doğrusal yöntem yılda 1.800 ayırır. Çift azalan bakiye 2 ÷ 5 = %40 oranını kullanır; bu yüzden 1. yıl 4.000, 2. yıl 2.400, 3. yıl 1.440 ve 4. yıl 864 olur. 5. yılda %40'lık pay 518,40 olur ve defter değerini hurda değerinin altına indirirdi; bu yüzden 296 ile sınırlanır ve defter değeri tam olarak 1.000'de biter. Yılların rakamları toplamı yöntemi ise 3.000, 2.400, 1.800, 1.200 ve 600 ayırır.
| Yıl | Doğrusal | DB (oran 0,369) | Çift azalan | Yılların rakamları toplamı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1.800,00 | 3.690,00 | 4.000,00 | 3.000,00 |
| 2 | 1.800,00 | 2.328,39 | 2.400,00 | 2.400,00 |
| 3 | 1.800,00 | 1.469,21 | 1.440,00 | 1.800,00 |
| 4 | 1.800,00 | 927,07 | 864,00 | 1.200,00 |
| 5 | 1.800,00 | 584,98 | 296,00 | 600,00 |
| Toplam | 9.000,00 | 8.999,66 | 9.000,00 | 9.000,00 |
DB'nin 1.000,34 defter değeri bıraktığına, 1.000 bırakmadığına dikkat edin: oranı üç ondalık basamağa yuvarlamak, sabit oranlı DB'nin hurda değerine yalnızca yaklaşmasına yol açar. Üretim birimi örneği için 100.000 toplam birim ile beş dönemde kullanılan 20.000, 30.000, 25.000, 15.000 ve 10.000 birimi alın; birim başına 0,09 ile giderler 1.800, 2.700, 2.250, 1.350 ve 900 olur.
Kısmi bir 1. yılla Excel'in DB'sini eşleştirmek
Maliyeti 1.000.000, hurda değeri 100.000, ömrü 6 ve 1. yılda 7 ay olan bir varlık için hesaplayıcı, Microsoft'un DB için belgelediği yedi dönemi verir: 186.083,33; 259.639,42; 176.814,44; 120.410,64; 81.999,64; 55.841,76 ve 15.845,10.
Bir Yöntem Seçmek ve Sınırları
Hızlandırılmış yöntemler (DB, DDB, SYD) ilk yıllarda daha fazla ayırır ve araçlar ya da teknoloji gibi hızla değer ya da kullanışlılık kaybeden varlıklara uygundur; doğrusal yöntem eşit hizmet veren varlıklara uygundur; üretim birimi yöntemi ise aşınması çıktıya bağlı makinelere uygundur. IAS 16 gibi muhasebe standartları, varlığın faydalarının nasıl tüketildiğini yansıtan ve dönemler arasında tutarlı uygulanan bir yöntem ister. Bu hesaplayıcı tam dönemler kullanır; diğer yöntemler için ay ortası kuralı, değer düşüklüğü, yeniden değerleme ya da MACRS gibi, yasal tablolara dayanan vergi amortisman sistemleri için hesap yapmaz. Bu bir öğrenme aracıdır; muhasebe ya da vergi danışmanlığı değildir.
Sık sorulan sorular
- Doğrusal amortisman formülü nedir?
- Yıllık amortisman = (maliyet − hurda değeri) ÷ faydalı ömür. Maliyeti 10.000, hurda değeri 1.000 ve ömrü beş yıl olan bir varlık, her yıl 9.000 ÷ 5 = 1.800 amortismana tabi tutulur. Excel'in işlevi SLN(maliyet, hurda, ömür)'dür.
- Çift azalan bakiye yöntemi nedir?
- Her yıl açılış defter değerine sabit bir yüzde uygular; bu yüzde doğrusal oranın iki katıdır, bu yüzden pay zamanla düşer. Beş yıllık bir ömürde oran %40'tır. Defter değeri hurda değerine ulaştığında amortisman durur; bu yüzden son yılın payı çoğu zaman %40'tan küçük olur. Excel'in işlevi DDB(maliyet, hurda, ömür, dönem, çarpan)'dır.
- Excel'in DB işlevi oranı neden yuvarlar?
- Excel oranı 1 − (hurda ÷ maliyet)^(1 ÷ ömür) olarak hesaplar ve kullanmadan önce üç ondalık basamağa yuvarlar. Bu yüzden DB toplamları, maliyet − hurda değerinden hafifçe farklı olabilir. Bu hesaplayıcı, sonuçların bir elektronik tabloyla uyuşması için bu davranışı kopyalar.
- Yılların rakamları toplamı yöntemi nedir?
- Amortismana tabi tutarı, azalan bir kesirle çarpan hızlandırılmış bir yöntemdir. Payda yılların rakamları toplamıdır (beş yıllık ömürde 15) ve pay kalan yıllardır: 1. yılda 5/15, sonra 4/15 ve 1/15'e kadar.
- Defter değeri nedir?
- Maliyet eksi birikmiş amortisman: varlığın bilançoda taşındığı tutar. Muhasebe rakamıdır; mutlaka piyasa değeri değildir ve hurda değerinin altına düşmemelidir.
- Hurda değeri sıfır olabilir mi?
- Doğrusal, çift azalan, yılların rakamları toplamı ve üretim birimi yöntemleri için evet. Ancak Excel'in DB'si bozulur: hurda değeri sıfırken oran %100 olur ve tüm maliyet 1. yılda giderleşir; bu yüzden küçük bir pozitif hurda değeri ya da başka bir yöntem kullanın.