Arapça Transliterasyon Aracı
Arapça metin yapıştırın ve üç biçimde Latin harflerine çevrilmiş halini görün: kütüphane kataloglarında ve kaynakçalarda kullanılan Library of Congress ALA-LC biçimi, İslam araştırmaları ve Arap filolojisinde kullanılan DMG/DIN 31635 biçimi ve özel harf içermeyen basit bir biçim. Araç ünlü işaretleri varsa onları okur, yoksa bunu açıkça söyler. Ücretsiz, üyelik gerekmez; hiçbir şey tarayıcınızdan ayrılmaz.
Yazılmış, yapıştırılmış ya da bir web sayfasından kopyalanmış olabilir. Ünlü işaretleri (fatḥah, ḍammah, kasrah, sukūn, şedde) varsa kullanılır.
Latin harflerle
ALA-LC (Library of Congress)
Kütüphane kataloğları ve çoğu İngilizce kaynakça listesi; 2012 tablosunu izler.
Kitāb al-Jabr wa-al-Muqābalah
DMG / DIN 31635
Arapça ve İslam araştırmalarında akademik çalışmalar: her ses için tek simge, çift harf yok.
Kitāb al-Ǧabr wa-l-Muqābala
Basit (özel harf yok)
Genel okurlar için adlar ve sözcükler; özel harf yok.
Kitab al-Jabr wa-al-Muqabala
Ünsüzler yan yana
| Harf | ALA-LC | DMG / DIN 31635 | Basit |
|---|---|---|---|
| ء | ʼ | ʾ | ’ |
| ب | b | b | b |
| ت | t | t | t |
| ث | th | ṯ | th |
| ج | j | ǧ | j |
| ح | ḥ | ḥ | h |
| خ | kh | ḫ | kh |
| د | d | d | d |
| ذ | dh | ḏ | dh |
| ر | r | r | r |
| ز | z | z | z |
| س | s | s | s |
| ش | sh | š | sh |
| ص | ṣ | ṣ | s |
| ض | ḍ | ḍ | d |
| ط | ṭ | ṭ | t |
| ظ | ẓ | ẓ | z |
| ع | ʻ | ʿ | ‘ |
| غ | gh | ġ | gh |
| ف | f | f | f |
| ق | q | q | q |
| ك | k | k | k |
| ل | l | l | l |
| م | m | m | m |
| ن | n | n | n |
| ه | h | h | h |
| گ | g | g | g |
| چ | ch | č | ch |
| ژ | zh | ž | zh |
| پ | p | p | p |
| ڤ | v | v | v |
| و | w, ū, aw | w, ū, aw | w, u, aw |
| ي | y, ī, ay | y, ī, ay | y, i, ay |
Ünlüler her sistemde: fatḥah a, ḍammah u, kasrah i. Uzun ünlüler ā ū ī biçiminde macronla yazılır (basit biçimde a u i); alif maqṣūrah ALA-LC’de á, DMG’de ā’dır.
Arapça Transliterasyon Aracı Nasıl Kullanılır
- 1. Arapçayı yapıştırın. İsimler, unvanlar ve bütün pasajlar çalışır; bir web sayfasından ya da PDF’ten kopyalanan sözcükler de öyle. Latin harfleri, sayılar ve boşluklar olduğu gibi geçer; Arap-Hint rakamları 0–9’a, Arapça virgül, noktalı virgül ve soru işareti ise , ; ve ?’ye dönüşür.
- 2. Seçenekleri kontrol edin. Durak biçimi, son hâl ünlülerini ve tenvini çıkarır; ALA-LC ve DMG’nin akan metinde istediği budur. Her sonu görmek için kapatın. Büyük harf kullanımı İngilizce uygulamayı izler; yalnızca belirli artikel al- istisnadır.
- 3. Üç sonucu okuyun. Her kart bir sistemdir ve kimin kullandığını gösteren bir satırı vardır. Kütüphanenizin, derginizin ya da öğretmeninizin belirttiği sistemi kopyalayın.
- 4. Uyarıya bakın. Sözcüklerde ünlü işareti yoksa araç kaç tanesi olduğunu söyler. Bu sözcüklerin kısa ünlüleri çıktıda eksik kalır; bu, yazının bir sınırıdır, hata değildir.
ALA-LC, DMG/DIN 31635 mi Basit mi?
Üç sistem farklı soruları yanıtlar. ALA-LC, çoğu Kuzey Amerika kataloğunun ve birçok İngilizce kaynakçanın izlediği Library of Congress tablosudur (2012 sürümü). Bazı sesler için çift harf kullanır (kh, sh, th) ve vurgulu ünsüzlerin altına nokta koyar. DMG sistemi DIN 31635’i uygular ve her sese tam bir simge verir — ḫ, š, ṯ — böylece okuyucu onu Arapça yazıya geri çevirebilir. Basit biçim, genel okuyucular için tüm noktaları ve uzun ünlü işaretlerini çıkarır. Aşağıda, ünlü işaretleriyle yazılmış The Compendious Book on Calculation by Completion and Balancing kitabının yazarının adı için aracın çıktısı var:
| Sistem | Çıktı | Kullanım alanı |
|---|---|---|
| ALA-LC | Muḥammad ibn Mūsá al-Khawārizmī | Kütüphane kataloğları, İngilizce kaynakçalar |
| DMG / DIN 31635 | Muḥammad ibn Mūsā al-Ḫawārizmī | Arap filolojisi ve İslam araştırmaları |
| Basit | Muhammad bin Musa al-Khawarizmi | Gazeteler, genel yazım ve konuşma dilindeki yazımlar |
Dikkat edin: ALA-LC, Mūsā kelimesinin sondaki alif maqṣūrah’ını á olarak yazar; DMG ise her zaman ā yazar. İkisi de Mohammed ya da Moses gibi İngilizce yazımları vermez — bunlar geleneksel biçimlerdir, transliterasyon değil, ve hiçbir sistemden çıkmazlar.
Ünlü İşaretsiz Arapça Neden Tam Olarak Çevrilemez?
Arapça normalde kısa ünlüleri olmadan yazılır. Üç harf k-t-b kataba (yazdı), kutub (kitaplar) ya da kutiba (yazıldı) olabilir ve bunu yalnızca bağlam belirler. Program yalnızca ünsüzleri görür; ünlüleri sağlayamaz ve dürüst bir çevirici de onları tahmin etmemelidir.
- Ünlü işareti yokken araç ne yapar? Ünsüzleri ve uzun ünlüleri (ā, ū, ī) yazar. Örnek كتاب sözcüğü kitāb değil ktāb olur.
- و ve ي sorunu. İşaretsiz yazıda و ve ي uzun ünlüler ū ve ī olarak okunur; bu yüzden بيت sözcüğü bīt çıkar. Ünsüzün üstüne sukūn konursa (بَيْت) doğru biçimde bayt olur.
- Nasıl düzeltilir? Ünlüleri işaretlenmiş bir kaynak kullanın — bir sözlük maddesi, bir Kur’an ya da ders kitabı baskısı — ya da işaretleri kendiniz ekleyin. Kataloglardaki yaygın adların genellikle yerleşmiş bir latinceleştirmesi vardır; onu kopyalamak daha iyidir.
Aracın Uyguladığı Kurallar
- Belirli artikel ALA-LC’de her zaman tireyle al- biçimindedir, sonraki harf güneş harfi olsa da (al-Shams). DMG artikeli özümser: aš-šams. Önek wa- ya da bi-, ünlü işaretleri bunu açıkça gösteriyorsa tireyle bağlanır.
- Hemze. ALA-LC, kelime başındaki hemzeyi bırakır; kelimenin ortasında ve sonunda ʼ yazar (mas’alah). DMG, hemzat al-qaṭʿ’in geçtiği her yerde ʾ yazar.
- Şedde ünsüzü ikiler — çift harfler dahil (al-Kashshāf) — ve و ile ي için ūw, aww, īy ya da ayy verir.
- Tāʾ marbūṭah ALA-LC’de h, DMG’de a, izafet hâlinde t’dir; Wizārat al-Tarbiyah gibi ifadeler için seçeneklerde t’yi seçin. Araç hangi biçimin geçerli olduğunu anlayamaz.
- Asıl ʹ birbirine karışabilecek harfleri ayırır: أدهم adʹham’dır, adham değil.
- Özel sözcükler Allāh, ibn (ابن ya da بن olarak yazılır), ʻAmr ve mi’ah gibi, Library of Congress’in kendi örneklerini izler.
Kaynakçalarda Latinceleştirilmiş Adlar
Kaynakçalar, Arap yazısını okuyamayan okurların kaynağı bulabilmesi için yazar adlarını ve başlıkları Latin harflerine çevrilmiş olarak kullanır. Bir sistem seçin ve bütün liste boyunca ona bağlı kalın. Başka bir dildeki bir kaynak nasıl kaynak gösterilir rehberi, APA, MLA ve Chicago’nun çevrilmiş bir başlığı ve Latin olmayan bir orijinali nasıl ele aldığını açıklar; Kitap Kaynakça Oluşturucu ise latinceleştirilmiş parçaları aldıktan sonra kaydı biçimlendirir.
Sık Sorulan Sorular
- Arapça transliterasyon ile çeviri arasındaki fark nedir?
- Transliterasyon harfleri çevirir, anlamı değil: كتاب kitāb olur ve Arapça bilmeyen bir okur bunun “book” anlamına geldiğini yine anlamaz. Çeviri dili değiştirir. Bir kaynakçada çoğu zaman ikisine de ihtiyaç duyarsınız — latinceleştirilmiş başlık ve köşeli parantez içinde İngilizce çeviri.
- Hangi Arapça latinceleştirme sistemini kullanmalıyım?
- Stil rehberinizin, öğretmeninizin ya da yayıncınızın belirttiğini kullanın. Bir şey belirtilmemişse bir kaynakça için en güvenli seçim ALA-LC’dir; çünkü kütüphane kataloglarında bu kullanılır ve okurlar yazımınızdan kitabı bulabilir. Dilbilim, filoloji ya da İslam araştırmaları için dergiler çoğunlukla DMG/DIN 31635 ister.
- Metnim neden kısa ünlüler olmadan çıkıyor?
- Çünkü olağan Arapça bunlar olmadan yazılır. Araç yalnızca metinde işaretlenmiş ünlüleri yazabilir; kalanını asla tahmin etmez. İşaretlenmiş bir sürüm yapıştırın ya da sözcüklere fatḥah, ḍammah ve kasrah ekleyin; ünlüler görünür.
- ع harfi ʿ mi yoksa ʻ mi yazılır?
- İkisi de ayn harfini gösterir. Library of Congress onu ʻ (U+02BB) değiştirici harfiyle, DMG ʿ (U+02BF) ile, basit biçim ise düz bir açılış tırnağıyla kataloglar. İhtiyacınız olan kurallara uyan sistemi seçin ve tutarlı kullanın.
- tā’ marbūṭa (ة) nasıl latinceleştirilir?
- ALA-LC normalde h, sözcük izafet hâlindeyse ve bir isim izliyorsa t yazar (Wizārat al-Tarbiyah). DMG a yazar ya da aynı izafet hâlinde t. Araç varsayılanı yazar ve bu seçeneği seçerseniz her ة’yi t yapar.
- Neden ‘al-’ tireli ve küçük harfli?
- Hem ALA-LC hem DMG belirli artikeli tireyle bağlanan ayrı bir öğe sayar. ALA-LC onu her konumda küçük harfle tutar; bu yüzden bir ad listesinin başında bile al-Khawārizmī yazarsınız.
- Latinceleştirilmiş metni yeniden Arapçaya çevirebilir miyim?
- Güvenilir biçimde hayır; bu araç da denemez. ALA-LC başlangıç hemzesini ve alif destek harflerini düşürür; basit biçim birkaç ünsüzü tek birinde birleştirir. Tersine çevrilebilmesi tasarlanmış DMG sistemi bile orijinalin hiç göstermemiş olabileceği ünlülere ihtiyaç duyar.