Bronnen beoordelen voor academisch onderzoek
Een bron beoordelen is een procedure, geen onderbuikgevoel. Stel de officiële CRAAP-vragen van Meriam Library aan de California State University, Chico — Currency, Relevance, Authority, Accuracy, Purpose — open daarna een nieuw tabblad en controleer wat anderen over de auteur of uitgever zeggen voordat je de antwoorden vastzet. Deze URL is de letter-voor-lettermethode. Voor het oordeel aanvaarden / met voorzichtigheid gebruiken / afwijzen dat die antwoorden voeden, gebruik Hoe je weet of een bron geloofwaardig is.
Door CitationEasy Editorial Team24 min leestijd
Op deze pagina
Bronnen beoordelen: kort antwoord
Blijf lang genoeg bij het item om een datum, een naam, een methodenotitie en een doel te lezen. Zoek daarna de auteur of organisatie min de site waarop je bent. Een checklist die je alleen binnen de pagina afwerkt, is hoe studenten een professioneel ogende dekmantelgroep zegenen. Een zoektocht die je nooit terugbrengt naar de methoden is hoe studenten een echt artikel citeren dat te oud, offtopic of ingetrokken is.
Vul in vanuit de bron die voor je ligt
Bewaren voor deze bewering:
Ik kan de verantwoordelijke persoon of dienst noemen, een publicatie- of herzieningsdatum die bij deze bewering past, en een methode, dataset of locator die ik kan openen. Ik citeer deze bron voor [this claim], niet voor een bewering die ze niet steunt.
Alleen als achtergrond bewaren:
De uitgever is echt, maar het item is een samenvatting, een achterhaalde golf, een consumentenpagina, of het verkeerde publiek voor dit paper. Ik noem die grens, of ik open de onderliggende tabel of het artikel en citeer dat in plaats daarvan.
Niet citeren voor deze bewering:
Ik kan niet noemen wie verantwoordelijk is, het doel is verkopen of werven, het item is ingetrokken, of een zoektocht van zestig seconden toont dat de uitgever niet is wat de About-pagina pretendt.
Die drie regels zijn een oordeel na de vragen, geen vervanging ervan. Doorloop de officiële CRAAP-lijst hieronder. Breng het oordeel naar Hoe je weet of een bron geloofwaardig is als je de driedelige beslissing nog op één plek nodig hebt.
Waarvoor deze pagina dient
CitationEasy heeft al een pagina voor de beslissing (Is deze bron geloofwaardig genoeg om te citeren?), een pagina voor beweringscontrole (Bronnen factchecken voor academisch onderzoek) en een pagina voor brontypen (Wetenschappelijke versus populaire bronnen: hoe je ze uit elkaar houdt). Deze URL is de beoordelingsmethode: de volledige CRAAP-vragenlijsten, de faalwijzen die elke letter vangt, en vijf echte bronnen die helemaal worden doorlopen. Als je alleen een ja / nee / niet-voor-deze-bewering-oordeel nodig hebt, begin op de geloofwaardigheidspagina en kom hier terug wanneer je de vragen nodig hebt.
De Association of College and Research Libraries behandelt beoordeling als deel van onderzoek, niet als een eenmalige stempel. Ingediend door het ACRL Board op 2 februari 2015 en aangenomen op 11 januari 2016, noemt het Framework nog steeds zes frames. Degene waarvan deze doorloop vertrekt is Research as Inquiry:
ACRL Framework for Information Literacy for Higher Education (2016)
Research as Inquiry
Research is iterative and depends upon asking increasingly complex or new questions whose answers in turn develop additional questions or lines of inquiry in any field.
Daarom kan een bron vier letters halen en alsnog zakken op de vijfde, en daarom beoordeel je opnieuw wanneer de onderzoeksvraag verandert. Een maandelijkse publicatie van het Bureau of Labor Statistics is uitstekend voor het Amerikaanse loonstrookbeeld van vorige maand en nutteloos voor een literaire lezing van Moby-Dick.
De officiële CRAAP-test (Meriam Library)
Bibliothecaris Sarah Blakeslee publiceerde “The CRAAP Test” in LOEX Quarterly 31, no. 3 (Fall 2004). De latere bibliotheekhandout is de bewoording die deze pagina als officieel behandelt. Evaluating Information — Applying the CRAAP Test (gedateerd 9/17/10, CC BY 4.0) is de lijst van Meriam Library, California State University, Chico. Cornell University Library herformuleert CRAAP voor gezondheidspagina’s — controleer een laatst-bijgewerkt-datum, probeer de links, noem de eigenaar — maar de vragen hieronder zijn die van Chico, geen campus-herschrijving. De handout opent met het probleem, niet met een score:
Meriam Library, California State University, Chico
When you search for information, you're going to find lots of it . . . but is it good information? You will have to determine that for yourself, and the CRAAP Test can help. The CRAAP Test is a list of questions to help you evaluate the information you find. Different criteria will be more or less important depending on your situation or need.
CRAAP is een vragenlijst, geen puntensysteem. De handout zegt nergens dat je een score moet optellen en alles boven 15 moet houden. Een bron kan Currency uitblinken en toch het verkeerde publiek zijn, of geschreven zijn door een echte expert die een product verkoopt. De vijf officiële glossen hieronder zijn de woorden van de bibliotheek. De vragenlijsten onder elke kop zijn de vragen van de bibliotheek. Twee ervan — werkende links, en of de URL iets onthult (.com, .edu, .gov, .org, .net) — staan op de handout gemarkeerd als extra nuttig voor het web.
| Letter | Official gloss |
|---|---|
| Currency | The timeliness of the information. |
| Relevance | The importance of the information for your needs. |
| Authority | The source of the information. |
| Accuracy | The reliability, truthfulness and correctness of the content. |
| Purpose | The reason the information exists. |
Currency: is dit recent genoeg voor deze bewering?
Currency is niet “nieuwer is altijd beter.” De officiële vraag is of jouw onderwerp actuele informatie nodig heeft. Een arbeidscijfer van augustus 2026 is verouderd in de maand nadat de volgende landt. The Structure of Scientific Revolutions van Thomas S. Kuhn (University of Chicago Press, 1962) is nog steeds het boek dat een seminar geschiedenis van de wetenschap opgeeft. Currency omvat ook herzieningen: de first-print-loonstrookwijziging van BLS voor juli 2026 werd later herzien, dus een paper dat de eerste kop bevroor citeert al een achterhaald cijfer.
Official Currency questions (Meriam Library)
Official gloss
Currency: The timeliness of the information.
- When was the information published or posted?
- Has the information been revised or updated?
- Does your topic require current information, or will older sources work as well?
- Are the links functional?
Typische opdrachtbladen — dit is docentengewoonte, geen CRAAP-score — willen recent werk voor klinische of technologische beweringen, en ze willen nog steeds fundamentele teksten in filosofie, geschiedenis en theorie. Als de pagina die je opende al is achterhaald, zegt de pagina dat vaak zelf. Americans' Social Media Use 2025 (Pew Research Center, 20 November 2025) rapporteert een enquête van 5 February–18 June 2025. Het rapport van 31 January 2024 is de vorige golf, en die pagina wijst lezers nu naar de publicatie van 2025. Dat paar is het Currency-antwoord: gebruik de publicatie van 2025 voor “welk aandeel volwassenen gebruikt TikTok nu,” en bewaar het rapport van 2024 alleen als je over die specifieke enquête schrijft.
Relevance: zou je dit citeren in het paper dat je schrijft?
Een bron kan beroemd, recent en toch nutteloos zijn voor jouw vraag. De platformgebruikstabellen van Pew uit 2025 zijn het juiste bewijs voor “welke sites Amerikaanse volwassenen zeggen te gebruiken.” Ze zijn het verkeerde bewijs voor tienergebruik (Pew publiceert een aparte tienersenquête) en het verkeerde bewijs voor of Instagram eenzaamheid veroorzaakt. Relevance is passing, geen prestige.
Official Relevance questions (Meriam Library)
Official gloss
Relevance: The importance of the information for your needs.
- Does the information relate to your topic or answer your question?
- Who is the intended audience?
- Is the information at an appropriate level (i.e. not too elementary or advanced for your needs)?
- Have you looked at a variety of sources before determining this is one you will use?
- Would you be comfortable citing this source in your research paper?
Die laatste officiële vraag is degene die studenten overslaan. Als je je zou schamen om de URL in een voetnoot te zetten, is dat data. De vierde vraag is degene die bevestigingsbias overslaat: kijk naar een verscheidenheid aan bronnen voordat je deze vastzet. Zie Bias in bronnen herkennen.
Authority: wie is aansprakelijk, en zijn ze hier gekwalificeerd?
Authority is een persoon of organisatie die je kunt noemen, plus een reden waarom zij het juiste soort expert zijn voor deze bewering. Een cardioloog is niet automatisch gezaghebbend over middeleeuwse liturgie. Een overlevende is zeer gezaghebbend over wat zij meemaakten en een zwakke bron voor nationale prevalentie. Het ACRL Framework noemt dat geconstrueerd en contextueel:
ACRL Framework, Authority Is Constructed and Contextual (2016)
Authority is constructed in that various communities may recognize different types of authority. It is contextual in that the information need may help to determine the level of authority required.
De geloofwaardigheidspagina citeert de langere alinea. Hier is de taak operationeel: vind een naam, verlaat daarna de pagina.
Official Authority questions (Meriam Library)
Official gloss
Authority: The source of the information.
- Who is the author/publisher/source/sponsor?
- What are the author's credentials or organizational affiliations?
- Is the author qualified to write on the topic?
- Is there contact information, such as a publisher or email address?
- Does the URL reveal anything about the author or source? examples: .com .edu .gov .org .net
De URL-vraag is een aanwijzing, geen zegel. Het topleveldomein .org is onbeperkt. Een .edu-host kan een studentenpaper of een labpagina uit 2009 serveren. Een .gov-host is een sterker signaal voor officiële Amerikaanse overheidsinformatie, en je controleert nog steeds het bureau en de datum. MedlinePlus: Vitamin D is een consumentenpagina van de National Library of Medicine die aanbevolen hoeveelheden toeschrijft aan het NIH Office of Dietary Supplements. Een laterale zoektocht naar “MedlinePlus NIH” levert dezelfde federale bibliotheek op, geen supplementenwinkel. Zo beantwoord je Authority — buiten de pagina — niet door de lay-out te bewonderen.
Accuracy: kan iemand anders de bewering controleren?
Accuracy is bewijs dat je kunt volgen: een methodesectie, een vragenlijst, een dataset, een geciteerde tabel, een DOI die wordt opgelost. Spellingkwaliteit is een zwak signaal. Peer review is een sterker signaal en nog steeds geen levenslange garantie — zie Hoe peer review werkt (en hoe je een tijdschrift controleert) en controleer Retraction Watch wanneer een bevinding te netjes lijkt.
Official Accuracy questions (Meriam Library)
Official gloss
Accuracy: The reliability, truthfulness and correctness of the content.
- Where does the information come from?
- Is the information supported by evidence?
- Has the information been reviewed or refereed?
- Can you verify any of the information in another source or from personal knowledge?
- Does the language or tone seem unbiased and free of emotion?
- Are there spelling, grammar or typographical errors?
Het essay van John P. A. Ioannidis “Why Most Published Research Findings Are False” (PLoS Medicine 2, no. 8, e124, 30 August 2005, DOI 10.1371/journal.pmed.0020124) is een echt, open-access, peer-reviewed argument met een correctie van 25 August 2022. Het is ook een model, geen telling van elk paper. De titel doet retorisch werk. Accuracy betekent hier: lees de aannames (study power, bias, hoeveel teams dezelfde vraag najagen), behandel de kop niet als een bevinding die je in een methodesectie kunt droppen, en gebruik het essay niet als vrijbrief om tijdschriften te negeren. Kruischeck één bewering — voor Pew, open de methodologienotitie; voor BLS, open de Technical Note die de household survey versus de establishment survey uitlegt.
Purpose: waarom bestaat deze pagina?
Purpose is de letter die studenten verwarren met “heeft een standpunt.” Elke bron heeft een standpunt. De officiële vragen vragen of de pagina er is om te informeren, onderwijzen, verkopen, vermaken of overtuigen, en of die bedoeling helder is. Een BLS-nieuwsbericht bestaat om enquêtecijfers op een rooster te publiceren. Een landingspagina van een vitaminenwinkel bestaat om flesjes te verkopen. Beide kunnen een waar cijfer bevatten. Slechts één doet het werk waarvan jij denkt dat het het doet.
Official Purpose questions (Meriam Library)
Official gloss
Purpose: The reason the information exists.
- What is the purpose of the information? Is it to inform, teach, sell, entertain or persuade?
- Do the authors/sponsors make their intentions or purpose clear?
- Is the information fact, opinion or propaganda?
- Does the point of view appear objective and impartial?
- Are there political, ideological, cultural, religious, institutional or personal biases?
Lateraal lezen: hoe je Authority en Purpose echt beantwoordt
CRAAP vraagt je nog steeds de bron te inspecteren. Professionele factcheckers ronden die inspectie niet af vanuit de bron zelf. Sam Wineburg en Sarah McGrew vergeleken 10 historici met een Ph.D., 10 professionele factcheckers en 25 bachelorstudenten van Stanford University op live websites. Hun artikel uit 2019 in Teachers College Record, Lateral Reading and the Nature of Expertise, is de genoemde studie. Stanford host ook de werkkopie van 28 July 2018 (“in press, Teachers College Record”). Het gestructureerde abstract is de bewoording die deze pagina citeert:
Wineburg and McGrew, Teachers College Record (2019) / Stanford working copy (28 July 2018)
Historians and students often fell victim to easily manipulated features of websites, such as official-looking logos and domain names. They read vertically, staying within a website to evaluate its reliability. In contrast, fact checkers read laterally, leaving a site after a quick scan and opening up new browser tabs in order to judge the credibility of the original site.
Verticaal lezen is wat de About-pagina en het slotje-icoon uitnodigen. Lateraal lezen is de eerste zet van Mike Caulfields SIFT-methode (Stop, Investigate the source, find better coverage, Trace the original context). De helft van beweringscontrole — betere dekking vinden, daarna een citaat of cijfer terugtraceren — staat in Bronnen factchecken voor academisch onderzoek. De onderzoekshellft is de Authority/Purpose-methode van deze pagina:
Mike Caulfield, “SIFT (The Four Moves),” 19 June 2019
Taking sixty seconds to figure out where media is from before reading will help you decide if it is worth your time, and if it is, help you to better understand its significance and trustworthiness.
- Open een nieuw tabblad voordat je de About-pagina afmaakt.
- Zoek de naam van de organisatie of auteur, voeg daarna een woord toe zoals “funding,” “retraction,” of “review.”
- Verkies Wikipedia, redacties en universiteitspagina’s over de bron boven de zelfbeschrijving van de bron.
- Als een statistiek ertoe doet, traceer die naar de tabel of het paper waaruit ze komt en beoordeel dat.
- Kom terug naar CRAAP. Datum, publiek en methoden blijven ertoe doen nadat je weet wie er spreekt.
Wanneer CRAAP het verkeerde eerste gereedschap is
De handout van Meriam Library gaat ervan uit dat je het item al in handen hebt. Dat is het juiste gereedschap voor een PDF uit de bibliotheek, een BLS-publicatie of een boek op je bureau. Het is het verkeerde eerste gereedschap voor een onbekende URL die in een groepsapp arriveerde. Op de pagina van een vreemde begin je met SIFT: stop, onderzoek daarna de bron in een ander tabblad. Als je na een minuut de uitgever niet kunt noemen, heb je nog geen bron om CRAAP op te draaien.
Begin met SIFT
- De URL is nieuw voor je.
- De lay-out ziet er officieel uit en je hebt de pagina nog niet verlaten.
- Je geeft meer om de bewering dan om dit specifieke artikel.
Begin met CRAAP
- Je weet al dat de uitgever echt is.
- Je moet beslissen of dit gedateerde item in dit paper hoort.
- Je vergelijkt twee echte kandidaten voor dezelfde voetnoot.
Het ACRL-frame Information Creation as a Process is de andere reden waarom een checklist op de homepage faalt. Formaat is niet hetzelfde als het proces dat het item voortbracht:
ACRL Framework, Information Creation as a Process (2016)
Information in any format is produced to convey a message and is shared via a selected delivery method. The iterative processes of researching, creating, revising, and disseminating information vary, and the resulting product reflects these differences.
Een peer-reviewed PDF, een BLS-HTML-publicatie en een MedlinePlus-onderwerppagina kunnen in je browser allemaal “webpagina’s” zijn. Het creatieproces — refereeing, een vergrendeld embargo of een levende consumentensamenvatting — is waar Accuracy en Purpose naar vragen. Beoordeel het chroom niet.
Uitgewerkte beoordelingen: vijf echte bronnen
De vijf items hieronder zijn identificeerbaar. Elk wordt door alle vijf letters gehaald. Geen ervan is “altijd citeren” of “nooit citeren.” De vraag is welk werk ze kunnen doen.
1. Pew Research Center, Americans' Social Media Use 2025 (20 November 2025)
Open het rapport. Auteurs Jeffrey Gottfried en Eugenie Park. Pew is een onpartijdig onderzoekscentrum. SSRS voerde de National Public Opinion Reference Survey uit voor het Center: 5,022 Amerikaanse volwassenen, 5 February–18 June 2025, adresgebaseerde steekproef, web, post en telefoon. De pagina meldt dat 84 procent van de Amerikaanse volwassenen YouTube heeft gebruikt, 71 procent Facebook, 50 procent Instagram en 37 procent TikTok (omhoog van 21 procent in 2021). Een aparte golf van het American Trends Panel (5,123 volwassenen, 24 February–2 March 2025) vroeg hoe vaak mensen vier platforms bezoeken. Het rapport van 31 January 2024 (5,733 volwassenen, 19 May–5 September 2023; 83 procent YouTube, 68 procent Facebook, 47 procent Instagram) zegt lezers nu de publicatie van 2025 te gebruiken voor de laatste volwassenencijfers.
CRAAP op het Pew-rapport van 2025
- Currency. Gedateerd 20 November 2025 vanuit een enquête van 2025. Gebruik deze golf voor huidige volwassenniveaus; bewaar het rapport van 2024 alleen voor dat enquêtejaar.
- Relevance. Juist voor platformgebruik door Amerikaanse volwassenen. Verkeerd voor tieners, voor één campus, of voor causale beweringen over welzijn.
- Authority. Genoemd onderzoekscentrum en genoemde auteurs; methoden en vragenlijst staan op dezelfde site. Een laterale zoektocht bevestigt Pew, geen lookalike-peiler.
- Accuracy. Steekproefgrootte, data, modus en weging zijn gepubliceerd. Citeer geen percentage zonder de groep (volwassenen, niet “Amerikanen van elke leeftijd”).
- Purpose. Informeren. Pew vermeldt financiering en methoden. Het blijft een enquête naar zelfgerapporteerd gebruik, geen verkeerslog.
2. BLS, The Employment Situation — August 2026
Open de Employment Situation Summary. De publicatie van August 2026 (USDL-26-1435, 8:30 a.m. ET Friday, 4 September 2026) meldde dat de totale nonfarm-loonstrookwerkgelegenheid met 162,000 steeg en dat het werkloosheidspercentage ongewijzigd 4.1 procent was (7.0 miljoen werklozen). Dezelfde pagina plande de publicatie van September 2026 voor Friday, 2 October 2026, om 8:30 a.m. ET. De first-print-loonstrookwijziging van July 2026 van −23,000 werd later herzien naar +21,000. Maandkoppen bewegen; citeer de publicatiemaand en verwacht latere herzieningen.
CRAAP op een maandelijkse BLS-publicatie
- Currency. Maandelijks van ontwerp. Citeer de publicatiemaand en verwacht herzieningen in latere publicaties — July 2026 is het uitgewerkte geval.
- Relevance. Juist voor recente Amerikaanse arbeidsmarktniveaus. Verkeerd voor de personeelssterkte van één bedrijf of voor een historisch hoofdstuk over de jaren 1930 (gebruik historische BLS-reeksen).
- Authority. Een federaal statistisch agentschap. Zoek “BLS Employment Situation” en je landt op bls.gov, niet op een nieuwsbrief die BLS samenvat.
- Accuracy. Twee enquêtes (household / establishment) met een Technical Note. Een loonstrookcijfer in de kop kan met tienduizenden bewegen wanneer meer rapporten binnenkomen.
- Purpose. Informeren op een vergrendeld rooster. Embargotaal en de datum van de volgende publicatie staan op de pagina.
3. MedlinePlus, Vitamin D (consumentengezondheidspagina)
Vitamin D is een MedlinePlus-onderwerppagina van de U.S. National Library of Medicine. De live pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 May 2024. Ze vat samen waarom de vitamine ertoe doet en somt aanbevolen dagelijkse hoeveelheden op van het NIH Office of Dietary Supplements: 400 IU van geboorte tot 12 maanden; 600 IU voor kinderen 1–13, tieners 14–18 en volwassenen 19–70; 800 IU vanaf 71; 600 IU als je zwanger bent of borstvoeding geeft. De pagina zegt dat je een zorgverlener moet raadplegen voordat je die cijfers als een persoonlijke dosis behandelt.
CRAAP op MedlinePlus Vitamin D
- Currency. Een levende consumentenpagina, laatst bijgewerkt op 10 May 2024. Controleer de datum van elk specifiek feit dat je citeert en volg de ODS-link voor de voedingstabel.
- Relevance. Juist als achtergrond in een verpleeg- of volksgezondheidspaper. Verkeerd als je enige bron voor een klinische aanbeveling — volg de tijdschriftartikelen die MedlinePlus opsomt.
- Authority. NLM / NIH. Laterale zoektocht: dit is de federale consumentengezondheidsencyclopedie, geen kliniek of merk.
- Accuracy. Cijfers zijn toegeschreven. Nog steeds een samenvatting. Voor een bewering op methodeniveau open je het ODS-factsheet of een systematic review.
- Purpose. Patiënten en studenten onderwijzen. De regel “check with your provider” is de doelverklaring.
4. Ioannidis, “Why Most Published Research Findings Are False” (2005)
Het PLOS Medicine-essay (DOI 10.1371/journal.pmed.0020124) is een van de meest geciteerde stukken in het replicatiegesprek. Ioannidis schrijft, als zijn eigen bewering:
John P. A. Ioannidis, PLoS Medicine 2, no. 8 (2005)
It can be proven that most claimed research findings are false.
Die zin is een conclusie uit een model van power, bias en hoeveel teams significantie najagen — geen telling van ingetrokken papers. PLOS gaf op 25 August 2022 een correctie uit (10.1371/journal.pmed.1004085) voor een ontbrekende set haakjes in Table 2. Peer review kreeg het essay in het tijdschrift; het maakte van de titel geen feit dat je zonder het argument kunt citeren.
CRAAP op Ioannidis 2005
- Currency. 2005, met een correctie uit 2022. Nog steeds geciteerd omdat het argument over studiedesign gaat, niet over de trial van vorige week.
- Relevance. Juist wanneer je replicatie, p-values of waarom één kleine studie een dunne basis is bespreekt. Verkeerd als reden om de literatuur in je vak over te slaan.
- Authority. John P. A. Ioannidis, toen aan de University of Ioannina / later Stanford; een genoemde, hoog geciteerde methodoloog. Bevestig de auteur, niet alleen de schokkende titel.
- Accuracy. Open access, peer-reviewed, DOI wordt opgelost, correctie bestaat. Lees voorbij het abstract. Zet de titel niet om in “de meeste papers zijn rommel.”
- Purpose. Pleiten voor beter ontwerp en interpretatie. Het is een essay, geen systematic review.
5. Kuhn, The Structure of Scientific Revolutions (1962)
Thomas S. Kuhn, The Structure of Scientific Revolutions (Chicago: University of Chicago Press, 1962) is een universitair-persboek, geen webpagina. Studenten gooien het weg omdat “het oud is,” of ze citeren het voor een CRISPR-protocol omdat “het een klassieker is.” Beide fouten zijn Currency- en Relevance-falen, geen Authority-falen.
CRAAP op Kuhn 1962
- Currency. 1962 is actueel voor de geschiedenis van het idee van paradigmaverschuiving. Het is niet actueel voor hoe een lab in de jaren 2020 een genoomedit uitvoert.
- Relevance. Juist voor een filosofie- of geschiedenispaper over wetenschappelijke verandering. Verkeerd als methodecitatie in de moleculaire biologie.
- Authority. Een genoemde historicus en filosoof van de wetenschap; een universitaire pers. Latere edities bestaan — citeer degene die je gebruikte.
- Accuracy. Een boeklang argument, geen dataset. Latere geleerden hebben het bekritiseerd en verfijnd; dat is wetenschap als gesprek, geen reden om het boek te verbergen.
- Purpose. Interpreteren hoe wetenschappen veranderen. Het is geen labhandleiding en geen nieuwsbericht.
Hoe dezelfde vragen veranderen per brontype
CRAAP verandert niet van letters wanneer het formaat verandert. Het bewijs dat je kunt verwachten wel. Voor de taxonomie van wetenschappelijk versus populair, gebruik Wetenschappelijke versus populaire bronnen: hoe je ze uit elkaar houdt. Voor ongepubliceerd eerstemateriaal, gebruik Primaire versus secundaire bronnen: hoe u ze uit elkaar houdt.
| Type | Meestal sterk op | Nog controleren |
|---|---|---|
| Peer-reviewed artikel | Genoemde auteurs, methoden, referenties, een DOI | Financiering, steekproef, of het is ingetrokken, of je voorbij het abstract las |
| Universitair-persboek | Redactioneel proces, diepte | Editie, datum, of later werk de bewering verving |
| Overheidsstatistische publicatie | Aansprakelijk agentschap, gedocumenteerde methoden, een tijdstempel | Welke enquête, welke herziening, of je de historische reeks nodig hebt |
| Nieuwsbericht | Een gedateerd openbaar verslag van een gebeurtenis | Of het nieuws of opinie is; of de studie die het samenvat het is wat je moet citeren |
| Organisatie- of bedrijfssite | Een openbare verklaring van het standpunt van die groep | Purpose en financiering; behandel .org niet als kwaliteitsmerk |
| Wikipedia | Een kaart van termen en voetnoten | Citeer het niet als de wetenschappelijke bron — volg de noten. Zie Wikipedia gebruiken voor academisch onderzoek. |
| Sociale post of blog | Een primaire bron van wat die persoon zei | Bijna nooit een vervanging van het onderliggende paper of de dataset |
Is dit tijdschrift te vertrouwen? Think. Check. Submit.
Accuracy vraagt of het item is beoordeeld of gerefereed. Een PDF-voettekst die “peer-reviewed” zegt is niet genoeg. Think. Check. Submit. is de uitgeversoverschrijdende checklist of een tijdschrift een vertrouwd podium is. De tijdschriftenlijst is voor het laatst bijgewerkt in March 2023, met verdere wijzigingen in June 2023. De slotzin voor auteurs is ook de slotzin voor studenten die beslissen of ze een download als gerefereed mogen behandelen:
Think. Check. Submit., Journals checklist (June 2023)
Is the journal clear about the type of peer review it uses?
Complete the checklist and submit your manuscript only if you can answer 'yes' to most or all of the questions above.
Voor een paper dat je citeert gelden dezelfde vragen nog: kun je de uitgever identificeren en bereiken, is de tijdschriftnaam uniek, en staat de titel in DOAJ als die open access claimt te zijn? Bevestig daarna dat het artikel later niet is ingetrokken. Zie predatoir tijdschrift en Hoe peer review werkt (en hoe je een tijdschrift controleert).
Rode vlaggen die de citatie moeten stoppen
Geen van deze is officiële CRAAP-scoring. Het zijn de faalwijzen die de vijf letters in studentenpapers blijven vangen.
- Geen aansprakelijke auteur of organisatie. Anoniem is niet hetzelfde als een corporatieve auteur die je kunt noemen.
- Een tijdschrift dat je niet kunt verifiëren. Gebruik Think. Check. Submit. en de Directory of Open Access Journals voordat je een open-access-PDF als gerefereed behandelt. Zie predatoir tijdschrift.
- Een bevinding die is ingetrokken. Zoek de titel plus “retraction,” of sla de DOI op. De geloofwaardigheidspagina loopt een ingetrokken Lancet-paper door; de regel is hetzelfde voor elk vak.
- Een first-printstatistiek die al is herzien. De BLS-loonstrookwijziging van July 2026 bewoog van −23,000 naar +21,000. Citeer de publicatiemaand en controleer de laatste herziening.
- Correlatie verkocht als causaliteit. Gangbaar in persberichten en in papers die hun design overclaimen.
- Niet-vermelde financiering van een product, een geneesmiddel of een beleid dat de sponsor verkoopt.
- Je hebt alleen het abstract gelezen. Abstracts laten grenzen weg. Als je geen methoden ziet, kun je Accuracy niet afronden.
Fouten die de checklist zelf niet voorkomt
- .edu of .gov als automatisch krediet behandelen. Studentenwerk en verouderde agentschapspagina’s wonen op die hosts.
- Beoordelen op lay-out. De historici van Wineburg en McGrew trapten in logo’s en officieel ogende domeinen.
- Bevestigingsbias. De officiële Relevance-vraag vraagt al of je naar een verscheidenheid aan bronnen keek. Als elke citatie het met je eens is, stopte je te vroeg.
- Impactfactor als kwaliteitsscore voor één artikel. Impactfactor beschrijft het citatiepercentage van een tijdschrift, niet dit paper. Zie Citatiemetrieken lezen.
- Jagen op een bron zonder perspectief. Verreken purpose; wacht niet op een blik vanuit nergens.
- Stoppen bij de checklist. Een site die wetenschappelijk wil lijken, haalt een verticale CRAAP-pass. Verlaat de pagina.
Gereedschap dat een CRAAP-vraag beantwoordt
- [Google Scholar](https://scholar.google.com/) — ander werk van de auteur, en wie dit item citeerde (Accuracy, Authority).
- Ulrichsweb (via een campusbibliotheek) — of een titel gerefereed is (Accuracy).
- [Retraction Watch](https://retractionwatch.com/) — of het item is ingetrokken (Accuracy).
- [Think. Check. Submit.](https://thinkchecksubmit.org/) — of een tijdschrift een vertrouwd podium is voordat je het als peer-reviewed behandelt.
- [DOAJ](https://doaj.org/) — een directory van legitieme open-accesstijdschriften, geen lijst van elke PDF op het web.
- [DOI-validator](/tools/doi-validator) — of de identifier die je kopieerde daadwerkelijk wordt opgelost.
Een browserextensie die een site “betrouwbaar” kleurt is geen vervanging van de vragen. Een citatietelling evenmin. Die tools kunnen één letter steunen. Ze kunnen de beoordeling niet afronden.
Veelgestelde vragen
- Wordt de CRAAP-test nog onderwezen, of heeft SIFT hem vervangen?
- Beide worden nog onderwezen, voor verschillende taken. CRAAP is de vragenlijst die je draait op een bron die je al wilt gebruiken. SIFT (Caulfield, 2019) is de set zetten die je in de eerste minuut op een onbekende URL maakt. Gebruik SIFT om te achterhalen wie er spreekt; gebruik CRAAP om te beslissen of het gedateerde, terzake, controleerbare item voor je in dit paper hoort. Deze pagina bezit CRAAP. Bronnen factchecken voor academisch onderzoek bezit de helft van beweringscontrole van SIFT.
- Moet ik elke officiële CRAAP-vraag voor elke bron beantwoorden?
- Nee. De handout van Meriam Library zegt dat verschillende criteria meer of minder belangrijk zijn afhankelijk van je situatie. Een universitair-persboek uit 1962 heeft “are the links functional?” niet nodig. Een maandelijkse BLS-publicatie wel. Sla een vraag alleen over wanneer je kunt zeggen waarom ze niet van toepassing is — niet omdat je haast hebt.
- Hoe weet ik of een tijdschrift peer-reviewed is?
- Vertrouw niet alleen op de voettekst van de PDF. Check Ulrichsweb als je bibliotheek een abonnement heeft, het eigen redactionele beleid van het tijdschrift, en Think. Check. Submit.. Bevestig daarna dat het artikel later niet is ingetrokken. Hoe peer review werkt (en hoe je een tijdschrift controleert) legt uit wat refereeing wel en niet garandeert.
- Zijn oudere bronnen automatisch zwak?
- Nee. De officiële Currency-vraag is of jouw onderwerp actuele informatie vereist. Kuhn (1962) wordt nog steeds opgegeven in geschiedenis en filosofie van de wetenschap. Een socialemedia-enquête uit 2024 is al de verkeerde golf als er een publicatie uit 2025 bestaat en je het heden beschrijft. Leeftijd is een aanwijzing over de bewering, geen score voor het object.
- Mag ik Wikipedia gebruiken wanneer ik andere bronnen beoordeel?
- Ja — als lateraal-leestabblad. Wikipedia is vaak de snelste manier om te zien hoe anderen een organisatie noemen. Het is een zwak ding om te citeren als de wetenschappelijke bron van de bewering. Volg de voetnoten. De langere workflow is Wikipedia gebruiken voor academisch onderzoek.
- Wat als ik niets over de auteur kan vinden?
- Behandel dat als een Authority-falen totdat je in plaats daarvan een aansprakelijke organisatie kunt noemen. Een federale statistische publicatie kun je op agentschap citeren. Een ongetekende blogpost zonder About-pagina en zonder methoden niet. Zoek een transparantere bron in plaats van referenties te verzinnen.
- Is een bevooroordeelde bron onbruikbaar?
- Niet automatisch. Purpose vraagt je de bias te zien, niet te wachten op een bron zonder enige. Een factsheet van een belangenorganisatie kan een primaire bron zijn van het standpunt van die groep. Het is een slechte vervanging van de onderliggende overheidsreeks of het tijdschriftartikel. Noem de beperking in je proza. Meer in Bias in bronnen herkennen.
- Hoeveel bronnen moet ik beoordelen voordat ik er één kies?
- Er is geen officieel quotum, en “beoordeel 25 om 12 te houden” is geen regel. De officiële Relevance-vraag is of je naar een verscheidenheid aan bronnen hebt gekeken voordat je bepaalt dat dit de ene is. Voor een kort paper kan dat een handvol kandidaten zijn; voor een thesis zijn het er veel meer. Stop wanneer je kunt uitleggen waarom de bewaarde de geopende en afgewezen verslaan.
- Betekent een hoge impactfactor van het tijdschrift dat het artikel accuraat is?
- Nee. Impactfactor is een citatiepercentage op tijdschriftniveau. Ioannidis (2005) is de herinnering dat study power, bias en hoeveel teams dezelfde vraag najagen nog steeds tellen binnen beroemde podia. Beoordeel het artikel: methoden, steekproef, financiering, en of er een correctie of intrekking bestaat.
- Het BLS-cijfer dat ik vorige maand kopieerde is al veranderd. Wat nu?
- Dat is Currency en Accuracy die hun werk doen. The Employment Situation van August 2026 (USDL-26-1435) is de huidige maandelijkse publicatie bij deze herschrijving; de first-print-loonstrookwijziging van July 2026 van −23,000 werd later herzien naar +21,000. Citeer de publicatiemaand, noteer de herziening als het cijfer bewoog, en behandel een eerste kop niet als bevroren feit. De publicatie van September 2026 staat gepland voor 2 October 2026.
Klaar met beoordelen? Citeer de bron die je echt hebt gebruikt
Zodra een bron CRAAP en een laterale zoektocht overleeft, citeer je de versie die je las — de Pew-golf, de BLS-publicatiemaand, de boekeditie, de DOI die wordt opgelost. De geloofwaardigheidspagina is de beslissing; deze pagina is de methode.
Gerelateerde gidsen
- Hoe je weet of een bron geloofwaardig is
- Bronnen factchecken voor academisch onderzoek
- Wetenschappelijke versus populaire bronnen: hoe je ze uit elkaar houdt
- Bias in bronnen herkennen
- Wikipedia gebruiken voor academisch onderzoek
- Hoe peer review werkt (en hoe je een tijdschrift controleert)
- Primaire versus secundaire bronnen: hoe u ze uit elkaar houdt
- Wetenschappelijke bronnen vinden: catalogi, databases en citation chaining