Correlatiematrixcalculator

Zo gebruik je de correlatiematrixcalculator

1. 1. Plak je spreadsheet. Eén rij per geval, één kolom per variabele, met een kopregel met variabelenamen als je die hebt. Lege cellen en NA zijn ontbrekende waarden; tekstkolommen, zoals een ID of een groepslabel, worden overgeslagen en vermeld.
2. 2. Kies de correlatie. Pearsons r voor continue, ongeveer lineaire gegevens; Spearmans ρ voor rangen, ordinale schalen of gegevens met uitschieters. Vink variabelen aan of uit om te wijzigen wat in de matrix staat.
3. 3. Bepaal hoe je ontbrekende waarden behandelt. Paarsgewijze verwijdering gebruikt elk geval dat elk paar heeft; lijstgewijze verwijdering houdt alleen de gevallen over die op alle variabelen compleet zijn, zodat elke cel dezelfde n heeft.
4. 4. Lees en kopieer de tabel. De tabel in APA-stijl toont de onderste driehoek met significantiesterretjes, gekleurd naar sterkte en teken. Kopieer hem als tabgescheiden tekst voor Word of Sheets, of download de volledige matrix als CSV.

Wat de matrix laat zien

Een correlatiematrix geeft de correlatie van elke variabele met elke andere. Ze is symmetrisch — r tussen A en B is gelijk aan r tussen B en A — en de diagonaal is 1, dus de tabel toont alleen de onderste driehoek. Bij elke cel hoort een p-waarde voor de nulhypothese dat de populatiecorrelatie nul is: een tweezijdige t-toets op r met n − 2 vrijheidsgraden. De kleuring is blauw voor positieve en oranje voor negatieve correlaties, sterker naarmate |r| groter is; het getal wordt altijd getoond, dus de kleur is een visueel hulpmiddel en niet het enige signaal.

Uitgewerkt voorbeeld

De voorbeeldgegevens bevatten de wekelijkse studietijd, slaap, een stressscore (1–10), dagelijkse kopjes koffie en het eindcijfer van 24 studenten. Eén slaapwaarde ontbreekt, dus bij paarsgewijze verwijdering gebruikt elk paar met slaap 23 gevallen en de rest 24. De sterkste correlaties zijn die van studietijd met cafeïne (r = ,75) en met stress (r = ,70). Het cijfer correleert met studietijd (r = ,56) en met cafeïne (r = ,43), maar met slaap slechts (r = ,14).

Ruwe p-waarden markeren zes van de tien paren als significant (p < ,05). Na een Holm-correctie over de tien toetsen blijven er vijf over: de correlatie van cijfer met cafeïne (ruwe p = ,038, gecorrigeerde p = ,188) komt niet meer in aanmerking, en verschillende andere verliezen een sterretjesniveau. Die verschuiving is precies de reden om te corrigeren: bij tien toetsen op ,05 mag je ongeveer een halve valse melding verwachten, zelfs als niets echt gecorreleerd is.

Paarsgewijs of lijstgewijs verwijderen?

Als er weinig gegevens ontbreken, komen beide methoden dicht bij elkaar. Als er veel ontbreekt, vermeld dan welke methode je hebt gebruikt en de n; de tabelnoot die deze tool schrijft, doet dat ook.

Veel correlaties, veel kansen

Een matrix van k variabelen bevat k(k − 1) ÷ 2 toetsen: 45 voor tien variabelen, 190 voor twintig. Op het 0,05-niveau mag je bij elke twintig echte nulcorrelaties één valse positieve verwachten. De Bonferroni-correctie vermenigvuldigt elke p met het aantal toetsen; de step-downmethode van Holm beheerst hetzelfde familiewijze foutenpercentage met meer power, dus dat is de betere standaard. Beide volgen de formules van R's p.adjust. Gecorrigeerde p-waarden worden gebruikt voor de sterretjes in de tabel wanneer je een correctie kiest. Verkennend werk mag ongecorrigeerde p-waarden gebruiken als het dat zegt; bevestigende claims niet.

Veelgestelde vragen

Hoe maak ik een correlatiematrix met p-waarden?

Plak je kolommen in het vak hierboven. De Analysis ToolPak van Excel geeft alleen de r-waarden, zonder p-waarden of significantiemarkeringen, en daarom berekenen veel mensen de matrix ergens anders. Deze calculator geeft r, de p-waarde en n voor elk paar, plus een tabel die voor een artikel is opgemaakt.

Hoe rapporteer ik een correlatiematrix in APA-stijl?

Geef een tabel met variabelen in de rijen en genummerde kolommen, alleen de onderste driehoek, zonder voorloopnul bij r, kolommen voor M en SD, sterretjes voor significantie, en een noot die ze definieert en N vermeldt (de APA-conventies van de 7e editie voor correlatietabellen). De tabel hierboven is zo opgemaakt, en de knop Tabel kopiëren geeft je tabgescheiden tekst voor een Word-tabel.

Moet ik Pearson of Spearman gebruiken voor een correlatiematrix?

Pearson als je variabelen continu zijn, ongeveer lineair in hun verband en vrij van extreme uitschieters; Spearman als ze ordinaal of scheef verdeeld zijn, uitschieters bevatten, of als je alleen de rangorde vertrouwt. Bij Likert-items is Spearman de veiligere standaard. Je kunt wisselen en vergelijken — een groot verschil tussen de twee matrices wijst op kromming of uitschieters.

Wat is het verschil tussen paarsgewijze en lijstgewijze verwijdering?

Bij paarsgewijze verwijdering wordt elke correlatie berekend uit elk geval dat beide variabelen heeft, dus de n verschilt per cel. Bij lijstgewijze verwijdering valt elk geval met een ontbrekende waarde weg, dus is de n constant. Paarsgewijs houdt meer gegevens; lijstgewijs garandeert dat alle cellen dezelfde steekproef beschrijven. Geen van beide repareert gegevens die om een systematische reden ontbreken.

Moet ik corrigeren voor meervoudig toetsen?

Als je de significantie van veel correlaties als bevindingen gaat interpreteren, ja — of zeg tenminste dat de p-waarden ongecorrigeerd zijn. Holm is een goede standaard: die is nooit minder krachtig dan Bonferroni en beheerst hetzelfde foutenpercentage. Als je de matrix alleen beschrijvend leest, zijn effectgroottes belangrijker dan p-waarden.

Wat betekent een streepje in de matrix?

Op de diagonaal geeft het de correlatie van een variabele met zichzelf aan. Elders betekent het dat de correlatie niet gedefinieerd is: ofwel is een variabele constant (ze heeft geen variantie om te correleren), ofwel heeft het paar minder dan twee gevallen gemeen.