Arrhenius Denklemi Hesaplayıcı
k = Ae^(−Ea/RT) denklemini hız sabiti, ön üstel faktör, aktivasyon enerjisi ya da sıcaklık için çözün. Ya da iki sıcaklıktaki hız sabitlerini verin; Ea'yı bulun, reaksiyonun 10 °C başına ne kadar hızlandığını görün ya da birkaç ölçümü yapıştırıp bir Arrhenius grafiğine uydurun. Çözüm, tam gaz sabitiyle gösterilir. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Hız sabiti (k) (cevap)
Aşağıda çözüldü
k ile aynı birimde.
Sonuçlarda k ve A'dan sonra gösterilir; A, k ile aynı birimi taşır. Hiçbir dönüşüm yapılmaz.
Sonuçlar
0,725 s⁻¹
Hız sabiti (k)
30,3
Ea ÷ RT
7,25 × 10⁻¹⁴
Yeterli enerjiye sahip oran
Çözüm
k = A × e^(−Ea ÷ RT)
Aktivasyon enerjisi (Ea): 75.0 kJ/mol = 75000 J/mol
Sıcaklık (T): 25.0 °C = 298,15 K
k = 1,0000 × 10¹³ × e^(−75000 ÷ (8.314462618 × 298,15)) = 1,0000 × 10¹³ × e^(−30,254659) = 0,7254
Arrhenius Denklemi Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır
- 1. Modu seçin. Birincisini k = Ae^(−Ea/RT) denklemini doğrudan uygulamak için, ikincisini iki sıcaklıkta hız sabitleriniz olduğunda, üçüncüsünü "10 °C daha sıcakta ne kadar hızlı?" sorusu için, dördüncüsünü ise birkaç ölçümü uydurmak için kullanın.
- 2. Bilinmeyeni seçin ve kalanı girin. Aktivasyon enerjisi kJ/mol, J/mol, kcal/mol ya da cal/mol cinsinden; sıcaklık K, °C ya da °F cinsinden girilebilir. Hız sabitleri herhangi bir birimde olabilir ve A aynı birimi kullanır; isterseniz birimi etiket kutusuna yazın.
- 3. Sıcaklığı denetleyin. Sıcaklık önce kelvine çevrilir ve mutlak sıfırın altındaki ya da mutlak sıfıra eşit bir değer reddedilir.
- 4. Çözümü okuyun. Her satır sizin sayılarınız ve R = 8,314 462 618 J/(mol·K) ile gösterilir, böylece kendi çözümünüzle karşılaştırabilirsiniz.
Arrhenius Denklemi
Üssel biçim
k = A × e^(−Ea / RT)
Doğrusal biçim
ln k = ln A − (Ea / R)(1 / T)
İki sıcaklık
ln(k₂ / k₁) = (Ea / R)(1 / T₁ − 1 / T₂)
k hız sabitidir, A ön üstel (frekans) faktördür, Ea J/mol cinsinden aktivasyon enerjisidir, R gaz sabitidir ve T kelvin cinsinden mutlak sıcaklıktır. e^(−Ea/RT) terimi, yeterli aktivasyon enerjisini taşıyan moleküler çarpışmaların oranıdır ve bu yüzden her zaman 0 ile 1 arasındadır. Bu nedenle k hiçbir zaman A'yı aşamaz; hesaplayıcı, A'dan büyük bir k'den Ea istediğinizde hata verir.
Doğrusal biçim denklemi pratik kılan şeydir. Birkaç sıcaklıktaki ölçümler için ln k'yı 1/T'ye karşı çizerseniz, eğimi −Ea/R ve kesişimi ln A olan bir doğru elde edersiniz (OpenStax Chemistry 2e, 12. bölüm). Gaz sabiti 2019 SI yeniden tanımından beri tamdır: R = 8,314 462 618… J/(mol·K) (NIST). Hesaplayıcı onu tam olarak kullanır, 8,314 ya da 8,31 olarak değil.
Çalışılmış Örnekler
A ve Ea'dan k (varsayılan girdiler). A = 1,00 × 10¹³ s⁻¹, Ea = 75,0 kJ/mol ve T = 25,0 °C (298,15 K) için Ea ÷ RT = 75.000 ÷ (8,314 462 618 × 298,15) = 30,3, dolayısıyla k = 1,00 × 10¹³ × e^(−30,25) = 0,725 s⁻¹. Çarpışmaların yalnızca 7,25 × 10⁻¹⁴'ü yeterince enerjiktir.
İki sıcaklıktan Ea. N₂O₅ ayrışmasında, 650 K'de k = 1,66 L mol⁻¹ s⁻¹ ve 700 K'de 7,39 L mol⁻¹ s⁻¹ (bir OpenStax kontrol probleminin verileri). Ea = R ln(7,39 ÷ 1,66) ÷ (1/650 − 1/700) = 8,314 462 618 × 1,49 ÷ 1,099 × 10⁻⁴ = 113 kJ/mol, ön üstel faktör ise 1,99 × 10⁹ L mol⁻¹ s⁻¹ çıkar.
10 °C başına hız değişimi. Ea = 50,0 kJ/mol ve 25,0 °C'den başlayan bir reaksiyon için k₂ ÷ k₁ = e^[(50.000 ÷ 8,314 462 618)(1/298,15 − 1/308,15)] = 1,92. Yaygın olarak anılan "hız, 10 °C'de iki katına çıkar" kuralı, oda sıcaklığına yakın yaklaşık 53 kJ/mol'lük bir Ea'ya karşılık gelir. 25 kJ/mol'lük bir reaksiyon yalnızca 1,39 kat, 100 kJ/mol'lük bir reaksiyon ise 3,70 kat hızlanır.
Bir Arrhenius grafiği. Aynı OpenStax bölümündeki beş HI ayrışma ölçümünü (555–781 K) uydurmak, eğimi −22.287 K olan bir doğru verir; dolayısıyla Ea = 185 kJ/mol, A = 8,83 × 10¹⁰ L mol⁻¹ s⁻¹ ve R² = 0,9996. Ders kitabının yuvarlanmış grafik tahmini 180 kJ/mol'dür; en küçük kareler uydurması her noktayı kullanır ve yuvarlamaya daha az duyarlıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- T için Celsius kullanmak. Denklem kelvin ister. 10 °C'lik bir adım 10 K'dır, ama 25 °C, 25 değil 298,15 K'dir.
- kJ ile J'yi karıştırmak. kJ/mol cinsinden Ea, ancak joule'a çevrildikten sonra J/(mol·K) cinsinden R'ye bölünmelidir. Hesaplayıcı birimi birim menüsünden çevirir.
- Çiftleri değiştirmek. Her hız sabitini kendi sıcaklığıyla eşleşmiş tutun. İki çiftin sırasını birlikte ters çevirmek aynı Ea'yı verir, ama çiftleri karıştırmak yanlış işaret verir.
- R'yi ya da 1/T'yi erken yuvarlamak. 1/T₁ − 1/T₂ büyük sayıların küçük bir farkıdır; ikisinden birini üç basamağa yuvarlamak Ea'yı birkaç kJ/mol kaydırabilir.
- İki noktaya güvenmek. İki ölçüm her zaman bir doğruya tam uyar. Üç ya da daha fazla sıcaklık, verilerin gerçekten Arrhenius türünden olup olmadığını görmenizi sağlar.
Sık sorulan sorular
- Arrhenius denklemi nedir?
- k = A·e^(−Ea/RT). Bir reaksiyonun hız sabiti k'yı, aktivasyon enerjisi Ea ve ön üstel faktör A aracılığıyla mutlak sıcaklık T'ye bağlar. Sıcaklığı yükseltmek ya da Ea'yı düşürmek k'yı artırır.
- İki sıcaklıktan aktivasyon enerjisini nasıl hesaplarsınız?
- Ea = R × ln(k₂/k₁) ÷ (1/T₁ − 1/T₂) formülünü kullanın; T kelvin cinsinden ve R = 8,314 J/(mol·K). Sonuç J/mol cinsinden çıkar; kJ/mol için 1000'e bölün. 650 K ve 700 K'de 1,66 ve 7,39 hız sabitleri için Ea yaklaşık 113 kJ/mol'dür.
- Her 10 °C artışta hız ne kadar artar?
- Ea'ya ve başlangıç sıcaklığına bağlıdır. Yaygın bir pratik kural iki ya da üç katına çıkmadır; bu, 25 °C yakınında yaklaşık 50–80 kJ/mol'lük bir Ea ile uyuşur. Daha yüksek sıcaklıklarda aynı Ea daha küçük bir çarpan verir, çünkü 1/T derece başına daha az değişir.
- Ön üstel faktörün birimleri nelerdir?
- Hız sabitinin birimleriyle aynıdır. Birinci dereceden bir reaksiyon için s⁻¹; ikinci dereceden bir reaksiyon için L mol⁻¹ s⁻¹. Üstel kısım boyutsuzdur, bu yüzden tüm birimleri A taşır.
- Aktivasyon enerjisi negatif olabilir mi?
- Nadiren. Negatif görünür bir Ea, k'nın sıcaklıkla azaldığı anlamına gelir; bu bazı engelsiz radikal reaksiyonlarda ve çok adımlı mekanizmalarda görülür. Giriş düzeyindeki bir problemde bu neredeyse her zaman verilerin yanlış sırayla girildiğini gösterir.
- Neden ln k'yı 1/T'ye karşı çizeriz?
- Arrhenius denkleminin doğal logaritmasını almak onu doğrusal hâle getirir: ln k = ln A − (Ea/R)(1/T). Eğim Ea'yı, kesişim A'yı verir ve saçılım, reaksiyonun sıcaklık aralığında tek bir mekanizmayı izleyip izlemediğini gösterir.