Edilgen Çatı Dedektörü
Bir deneme, rapor ya da makale yapıştırın; dedektör, çoğu edilgen çatının temelindeki kalıp olan, to be biçimini geçmiş ortaç izleyen her cümleyi listeler ve metindeki edilgen cümlelerin oranını verir. Bu bir kalıp eşleştirmesidir, bir ayrıştırıcı değil; bu yüzden hiçbir şeyi yeniden yazmaz, yalnızca sizin yargılamanız için adayları işaretler. Ücretsiz, üyelik gerektirmez ve hiçbir şey yüklenmez.
Edilgen Çatı Dedektörü Nasıl Kullanılır
- Metninizi yapıştırın. Bir paragraftan tam bir makaleye kadar her şey işe yarar. Sonuçlar yazdıkça görünür ve yalnızca tarayıcınızda hesaplanır.
- Dört sayıyı okuyun. Toplam sözcük, toplam cümle, edilgen cümle ve edilgen yüzde — edilgen cümlelerin tüm cümlelere bölünmesi.
- Değerlendirmeyi kontrol edin. %10'a kadar Mükemmel, %10'un üzerinde ve %20'ye kadar İyi, bunun üstü Geliştirilmeli. Bu bantlar bu aracın pratik bir kuralıdır, bir stil kılavuzu standardı değildir; bu yüzden onları kendi taslaklarınızı karşılaştırmak için kullanın.
- Listeyi gözden geçirin. Her cümle, eşleşen sözcükleri kırmızıyla gösterilir, örneğin were collected. Her biri için karar verin: yapanın bilinmediği, önemsiz olduğu ya da bilerek gizlendiği mi; yoksa cümlenin kimin yaptığını adlandırması daha mı açık olurdu?
Edilgen Çatı Nedir
Etken bir cümlede özne eylemi gerçekleştirir: The research team collected the samples. Edilgen bir cümlede özne eylemi alır: The samples were collected by the research team. Edilgen, bir to be biçiminden (am, is, are, was, were, be, been, being) ve bir geçmiş ortaçtan (collected, written, taken) oluşur ve yapan tümden düşürülebilir — The samples were collected. Edilgen çatı dilbilgisel olarak yanlış değildir; yalnızca kimin ne yaptığını gizlediğinde ya da cümleleri gereğinden uzun yaptığında soruna dönüşür.
APA Stili, yazarların doğrudan, açık ve öz cümleler için mümkün olduğunca etken çatı kullanmasını ister ve edilgeni, eylemin alıcısının yapandan daha önemli olduğu durumlara saklamasını söyler. Bu yüzden edilgen, Yöntem bölümünde normaldir (Participants were recruited through…), ama bir argümanda zayıf bir varsayılandır; çünkü okurlar kimin neyi iddia ettiğini bilmek ister.
Dedektör Nasıl Karar Verir
Metin, her nokta, soru işareti ya da ünlem işaretinden sonra bir boşlukla gelen yerlerde cümlelere ayrılır; ancak Fig., Eq., Tab., e.g., et al. ve Dr. gibi kısaltmalardan sonra bölünmez ve bunlar cümlelerinin içinde kalır. Bir cümle, bir to be biçimi bir geçmiş ortacı hemen izlediğinde edilgen sayılır: dört ya da daha fazla harfli, -ed ile biten düzenli bir sözcük; yaklaşık 100 yaygın düzensiz ortaçtan biri (built, done, given, made, taken, written) ya da bunlardan birinin bileşiği (overtaken, rewritten). open, often, even, red, need ve unknown gibi yaygın benzerler ortaç sayılmaz. İlk eşleşme gösterilir; bir cümle kaç eşleşme içerirse içersin bir kez sayılır. Eşleştirme büyük-küçük harfe duyarsızdır.
| Cümle | Sonuç | Neden |
|---|---|---|
| The samples were collected by the research team. | Bulundu | were collected kalıba uyar. |
| It’s been done before. | Bulundu | been done — kısaltmanın kendisi yok sayılır. |
| The model was carefully tested. | Kaçırıldı | carefully, was ile tested arasında durur; bu yüzden sözcükler bitişik değildir. |
| This is often true. | İşaretlenmedi | often bir ortaç değildir; bu yüzden is often yok sayılır. |
| The door is open. | İşaretlenmedi | open bir sıfattır, edilgen bir fiil değildir. |
| The students are tired. | Yanlış alarm | tired -ed ile biter ve ortaç sayılır, oysa bir durumu anlatır. |
| Fig. 1 shows the trend. | Tek cümle | Fig.'ten sonraki nokta cümleyi bitirmez. |
Bu yüzden tired, excited ya da interested gibi ortaç niteleyicilerle bazı yanlış alarmlar bekleyin; bir zarfın ya da not'un fiil ile ortaç arasına girdiği, be yerine get geçtiği (got stolen) ya da yerleşik listenin dışındaki bir kısaltmanın cümleyi böldüğü yerlerde de kaçırmalar olur. Yüzde ancak bu sınırlar kadar güvenilirdir; bu yüzden yalnızca sayıya güvenmek yerine listeyi okuyun.
Çalışılmış Örnek
Bu beş cümlelik yöntem paragrafı, 5 cümleden 3'ünün edilgen olmasıyla %60,0 puan alır ve Geliştirilmeli olarak değerlendirilir:
Önce
The samples were collected by the research team. We analysed the data with R. The results were reviewed twice. The committee approved the proposal. The study was conducted in 2020.
İşaretlenen
were collected; were reviewed; was conducted
Sonra
The research team collected the samples. We analysed the data with R. Two reviewers checked the results twice. The committee approved the proposal. We conducted the study in 2020.
Yeniden yazım %0,0 puan alır. Yeniden yazımın neyi uydurmak zorunda kaldığına dikkat edin: Two reviewers orijinalde yoktu, çünkü edilgen sonuçları kimin incelediğini hiç söylemiyordu. Yapanı adlandırmak çoğu zaman bildiklerinizdeki bir boşluğu ortaya çıkarır ve bazen doğru cevap, edilgeni koruyup ilerlemektir.
Hangi Araca İhtiyacınız Var?
| İstediğiniz… | Kullanın |
|---|---|
| Öznenin eylemi aldığı cümleleri bulmak ve edilgen yüzdeyi görmek | Bu Edilgen Çatı Dedektörü |
| am, is, are, was, were, be, been, being sözcüklerinin her birini saymak ve edilgen olup olmadığına göre sınıflandırmak | To Be Verb Checker |
| implementation gibi soyut isimleri ve make a decision gibi ifadeleri bulmak | Nominalization Finder |
Sık sorulan sorular
- Edilgen çatı nedir?
- Bir cümle, öznesi eylemi gerçekleştirmek yerine eylemi aldığında edilgendir: The paper was written by the student yerine The student wrote the paper. Bir to be fiili ve bir geçmiş ortaçla kurulur; yapanı gösteren by öbeği düşürülebilir.
- Akademik yazıda edilgen çatı her zaman yanlış mıdır?
- Hayır. APA Stili etken çatıyı tercih eder, ama eylemin alıcısı odakta olduğunda edilgeni kabul eder; örneğin bir Yöntem bölümünde Samples were collected at 8 a.m. gibi. Onu alışkanlıkla değil, bilinçli olarak kullanın — yapan bilinmediğinde, belliyse ya da önemsizse.
- Hangi edilgen çatı yüzdesi kabul edilebilir?
- Hiçbir stil kılavuzu bir rakam yayımlamaz. Bu araç %10'a kadarını Mükemmel, %20'ye kadarını İyi olarak derecelendirir; bu kullanışlı bir pratik kuraldır, bir gereklilik değildir. Yöntem bölümleri, giriş ya da tartışma bölümlerinden daha yüksek çıkar; bu yüzden benzerleri benzerlerle karşılaştırın.
- Neden edilgen olmayan bir cümle işaretlendi?
- Dedektör to be artı geçmiş ortaç kalıbını eşleştirir. The room is crowded ya da She is tired gibi ortaç sıfatları da bu kalıba uyar, çünkü edilgen fiille aynı görünürler. İşaretlenen her cümleye siz karar verin.
- Neden edilgen bir cümle işaretlenmedi?
- Kalıp, iki sözcüğün yan yana durmasını ister; bu yüzden was carefully tested ve were not reviewed kaçırılır. get ile kurulan edilgenler (got caught) ve yerleşik listede olmayan düzensiz ortaçlar da kaçırılır.
- Edilgen bir cümleyi etken çatıya nasıl çeviririm?
- Eylemi kimin yaptığını bulun, onu özne yapın ve fiili etken biçimde yazın: The results were reviewed twice yerine Two reviewers checked the results twice. Yapanı adlandıramıyorsanız edilgen dürüst bir seçim olabilir. Akademik yazımda etken ve edilgen çatı rehberi daha fazla örnek verir.
- Dedektör cümlelerimi yeniden yazar mı?
- Hayır. Cümleleri ve eşleşen sözcükleri listeler; yerine koyacak metni siz yazarsınız. Hiçbir şey bir sunucuya gönderilmez.